Sint Jan Geboorte kerk Duizel gaat sluiten

In 2019 is door het bestuur van de R.K. Parochie Sint Willibrordus de Toekomstvisie vastgesteld. Deze toekomstvisie draagt de titel: DE TOEKOMST VAN ONZE PAROCHIE IS NU! “MET GELOOF, VERTROUWEN EN MOED”.

De vraag, die daarbij centraal staat en beantwoord moest worden, luidt:  waarom een toekomstvisie en waarom kerken sluiten.

De kerk van nu is in vele opzichten een andere kerk dan die van het verleden. Vanaf de jaren 1970-1990 ontwikkelde de R.K. Kerk zich langzamerhand van een klerikale tot een vrijwilligerskerk.

De afgelopen decennia heeft zich opnieuw een grote verandering voltrokken in kerkelijk Nederland. Er is een sterk versneld proces van ontkerkelijking op gang gekomen dat grote gevolgen heeft gehad voor parochies.

Het kerkbezoek is drastisch verminderd, het aantal toe te dienen sacramenten en aantal uitvaarten loopt hard achteruit. Nauwelijks dopelingen en ook een grote teruggang bij de toediening van de sacramenten van de Eerste H.Communie, Vormsel en huwelijk. Daarnaast vergrijst het ledenbestand en de jongere generaties zijn nauwelijks nog bij de kerk betrokken. Analyses verbinden de leegloop van kerken aan maatschappelijke ontwikkelingen als secularisatie, emancipatie, individualisering en toegenomen mobiliteit. Instituten als een burgerlijke of kerkelijke overheid spelen geen richtingbepalende rol meer in het leven van individuen. Het vertrouwen in de R.K. Kerk en het geloof zijn niet meer vanzelfsprekend. Mensen richten hun leven in op grond van eigen keuzes, eigen interesses en behoeften.

Sluiting van een kerkgebouw is een ingrijpend gebeuren. Parochianen hebben lief en leed gedeeld in dit gebouw. Het zal met verdriet en weemoed gepaard gaan.  Voor alle kerken moet gezegd worden dat ze speciale betekenis hebben voor de mensen. Dat maakt het proces ook zo pijnlijk. Het parochiebestuur wenst het kerkgebouw te behouden voor de plaatselijke gemeenschap, alleen met een ander gebruik, uitgaande van een waardig en profaan gebruik en een andere eigenaar. Met andere woorden niet alleen praten over het sluiten van kerken maar ook samen met parochianen kijken op welke wijze het pastoraal team onder leiding van onze pastoor invulling kan worden gegeven aan pastorale zorg. Daartoe willen wij binnenkort in gesprek gaan met parochianen uit Duizel.  

In november 2019 hebben het parochiebestuur en het pastoraal team de zes kerkdorpen bezocht waaronder Duizel. Tijdens dit bezoek is informatie verstrekt met betrekking tot de toekomstvisie en het voornemen om een drietal kerkgebouwen te sluiten, te weten Duizel, Knegsel en Steensel. Dit betekent dat die kerkgebouwen aan de Goddelijke eredienst worden onttrokken. Dit voornemen is onderhevig aan besluitvorming door onze bisschop.

Voor de onttrekking aan de Goddelijke eredienst heeft het parochiebestuur – in gezamenlijkheid met het pastoraal team – een canoniekrechtelijk procedure te doorlopen.

Voorgeschreven is dat in die procedure onder andere de geloofsgemeenschappen moeten worden geïnformeerd en dat heeft plaatsgevonden middels de informatieavonden. Alvorens dit proces op te starten heeft er overleg plaatsgevonden met het bisdom.

Tijdens de rondgang zijn de gemaakte opmerkingen geïnventariseerd alsmede de ingekomen reacties. Het parochiebestuur moest zich opnieuw de vraag stellen of nieuwe feiten en omstandigheden aanleiding zou kunnen of moeten geven om het proces van kerksluitingen, te stoppen. Na breedvoerig en ampel beraad is er geen wijziging gekomen met betrekking tot het eerdere ingenomen standpunt.

Dit heeft er vervolgens toe geleid dat het parochiebestuur zich in februari 2020 tot onze bisschop heeft gewend met het verzoek – gelet op de aangereikte documenten – een besluit te nemen over de sluiting van drie kerkgebouwen, waaronder Duizel. De bisschop heeft ons in juli 2020 bericht alle ruimte te geven om de herbestemmingstrajecten verder in gang te zetten.

Ondanks de Corona-periode – het proces heeft vertraging opgelopen in die tijd door het ontbreken van besprekingsmogelijkheden – heeft het bestuur zich zowel intern als extern nader beraden over de te volgen route.

Wij zijn begonnen met het laten taxeren van het kerkgebouw door een onafhankelijke taxateur. Nadat de taxatie bestuurlijke goedkeuring heeft verkregen is aan het bisdom gevraagd machtiging af te geven om met de verkoop verder te gaan. Nadat deze was verkregen heeft een eerste verkennend gesprek plaatsgevonden met de heer W. van der Leegte.

In dat gesprek kwamen duidelijk de wensen van de heer Van der Leegte ter sprake. Aankoop en behoud van het gebouw zowel extern als intern en het gebruik ten dienste stellen van de Duizelse gemeenschap. Geen verbouwingen, geen appartementen, maar het gebouw geheel in zijn waarde laten. Voorts is vervolgens een aantal daarop volgende verkennende gesprekken gevoerd over   het gebruik van het gebouw nadat dit aan de Goddelijke eredienst zou zijn onttrokken. Sacramentele handelingen zijn niet meer toegestaan. Dit betekende onder andere concreet geen Eucharistie, Doopsel, Vormsel, Huwelijk.

Een ander onderwerp dat van essentieel belang is de aanwezigheid van de vele ‘kerkelijke goederen’ als de kerk gesloten wordt.

Er is uitgebreid overleg gepleegd met de bisschoppelijke Commissie kerkelijk kunstbezit die samen met een vertegenwoordiging van het parochiebestuur een inventarisatie heeft gemaakt van aanwezige goederen. Daarbij is onderscheid werd gemaakt in goederen die aanwezig kunnen blijven en goederen die in elk geval uit de kerk verwijderd moeten worden. Het gaat dan om gezegende attributen. Denk daarbij onder andere aan doopvont, godslampen, relikwieën, altaarstenen.

De onderwerpen gebruik van het kerkgebouw na sluiting en de aanwezigheid van de vele kerkelijke attributen is in volle omvang besproken met het bisdom. Het constructieve bisschoppelijke overleg heeft geleid tot de volgende conclusies:

  1. Het gebouw kan worden gebruikt voor maatschappelijke doeleinden en heeft mede een museaal karakter, hetgeen ook de insteek was van de heer Van der Leegte. Dit betekent eveneens dat de twee rijksmonumenten zijnde het doopvont en de kaarsenkroon in de kerk aanwezig blijven.
  2. Alle attributen blijven in het gebouw achter met uitzondering van de kerkelijke goederen.

In de notariële akte zal splitsing worden aangebracht in goederen die in eigendom overgaan en goederen die in bruikleen worden gegeven.

Indachtig het vorenstaande is de concept-koopovereenkomst geconcipieerd en na bestuurlijke besluitvorming ter goedkeuring toegezonden aan het bisdom. Deze is verkregen op 26 augustus 2021. Dit laatste heeft er toe geleid dat op 20 september 2021 de koopovereenkomst zowel door de heer Van der Leegte als het parochiebestuur is getekend.

Inmiddels is in Duizel op initiatief van de heer Van der Leegte de Stichting tot Behoud van Cultureel Erfgoed Duizel opgericht bij notariële akte.

De leden van deze inmiddels opgerichte stichting bestaat naast een Dagelijks Bestuur uit een achttal personen afkomstig uit Duizel met wortels in de Duizelse maatschappelijke, culturele geledingen, zoals de school, fanfare, gilde, gemeenschapshuis, zangkoren en dorpsraad.

De doelstelling van de stichting is het volgende:

  1. Het behoud van het kerkgebouw en andere culturele erfgoederen, gelegen te Duizel, ten behoeve van het dorp Duizel met wortels en haar bewoners en deze culturele erfgoederen (opnieuw) te laten behoren tot het sociaal -maatschappelijk centrum van het dorp door nader te benoemen sociale en maatschappelijke functies in het gebouw en andere culturele erfgoederen te (laten) uit te oefenen.
  2. Het bevorderen van de betrokkenheid van bewoners van het dorp Duizel bij invulling van de herbestemming en alle activiteiten die onder het/de sub a. vermelde gebouw(en)betreft.
  3. Het behartigen van de belangen van het/de hiervoor onder sub a. vermelde gebouw(en) door het bij overheidsinstanties onder de aandacht brengen van erfgoedbelangen en door te streven naar onderhoud, herstel en behoud van dit/deze gebouw(en).
  4. Het bevorderen van de betrokkenheid van personen en groepen bij de zelfstandige vormgeving van maatschappelijke en culturele verbanden, gericht op het gemeenschappelijk tot stand brengen van mogelijkheden voor ontmoeting en ontplooiing in het/de onder a genoemde gebouw(en) en voorts al hetgeen in de ruimste zin met één en ander verband houdt, daartoe behoort en/of bevorderlijk kan zijn.

Indachtig het vorenstaande kan gedacht worden aan het volgende activiteiten:

  • Ruimte voor repetities en uitvoeringen van muziekverenigingen
  • Gildebijeenkomsten
  • Bijeenkomsten voor het houden van schoolactiviteiten.
  • Tentoonstellingen en exposities.

Nu de koopovereenkomst is getekend heeft het parochiebestuur zich gewend tot de bisschop met het verzoek om de procedure af te ronden voor het uitvaardigen van het bisschoppelijke decreet tot onttrekking van het kerkgebouw van Duizel aan de Goddelijke eredienst. We hebben de bisschop gevraagd om met ingang van 9 januari 2022 de kerk aan de Goddelijke eredienst te onttrekken.

De datum van 9 januari 2022 is dan de dag waarop de laatste H. Eucharistieviering zal plaatsvinden in de kerk.

Na afloop van de kerkelijke plechtigheid zullen wij allen samenkomen in De Smis. Nadere informatie hiervoor zal nog worden verstrekt.

Het parochiebestuur

Contact
Secretariaat

0497 - 512235

Contact
Bestuur

0497 - 512235

Postadres

R.K. Parochie
Sint Willibrordus
Kerkstraat 29
5521 JK Eersel